عنصر المعالي كيكاووس بن اسكندر بن قابوس بن وشمگير بن زيار

68

قابوس نامه ( فارسى )

خود همه مأكولات مطعمة و مشربة « 1 » كه خورى اگر اسراف كنى زهر گردد و ازين سبب گفته‌اند : شعر كه پازهر زهرست كافزون شود * چوز « 2 » اندازهء خويش بيرون شود پس بايد كه چون نان خورده باشى در وقت نبيد نخورى تا « 3 » سه بار تشنه شوى يا آب يا فقاع به كار برى . پس اگر تشنه نگردى مقدار سه ساعت پس از نان خوردن توقف كنى از انكه معده اگر چه درست « 4 » و قوى باشد و اگر چه بىاسراف « 5 » طعام خورى ، بهفت ساعت هضم كند : بسه ساعت بپزاند و بسه ساعت ديگر قوت طعام بستاند و بجگر رساند تا جگر قسمت كند بر اعضاى « 6 » مردم ، از انكه قسام اوست ، و ساعت « 7 » ديگر آن ثفل را « 8 » كه بماند بروده رساند ، هشتم ساعت بايد كه « 9 » خالى شده باشد . هر معده كه [ نه ] « 10 » برين قوت باشد آن كدوى باشد نه معده ؛ پس ازين كه « 11 » گفتيم سه ساعت از طعام گذشته نبيد خور « 12 » تا طعام در معده بپخته باشد ، تا « 13 » چهار طبع تو از طعام نصيب برداشته بوند ، آنگه نبيد خور تا هم از شراب بهره‌ور باشى و هم از طعام . اما آغاز سيكى خوردن نماز ديگر كن تا چون مست شوى شب درآمده باشد و مردمان مستى تو نبينند . و در مستى نقلان مكن كه نقلان نامحمود بود « 14 » و گفته‌اند مثل : « النقلة مثلة . » « 15 » و بدشت و بباغ بسيكى خوردن كمتر رو پس اگر روى مستى را سيكى مخور ؛ باز خانه آى « 16 » و مستى به خانه كن كه آنچه

--> ( 1 ) - در نسخهء اساس بفتح اول و سوم و چهارم و سكون دوم و فتح و تنوين آخر نوشته شده ؛ ل : مأكولاتى مطعمه و مشربه ؛ ن و پ : مأكولات و مشروبات ؛ ب : همه مطعمه و مشربه ( 2 ) - ل : وز ؛ ن : كز ( 3 ) - ن افزوده : سه ساعت بگذرد و ( 4 ) - ل و ن و ب و پ : درست ، نسخهء اساس : درشت ، بقياس اصلاح شد ، رك . تعليقات ( 5 ) - ل و ن و ب و پ : باسراف ( 6 ) - ل و ن : احشاى ( 7 ) - ل و ن : ساعتى ( 8 ) - ل : « را » ندارد ( 9 ) - نسخهء ل و ن افزوده : معده ( 10 ) - بقياس معنى از نسخهء ل افزوده شد ( 11 ) - ل : آنكه ( 12 ) - ل افزوده : ازين گفتم ( 13 ) - ن : و ( 14 - 15 ) ، ن : ندارد ( 15 ) - ل : النقلة مقلة ( 16 ) - ل : تا باز خانه آيى ؛ ن : با خانه آى